Idealny wskaźnik BMI

W dzisiejszych czasach, w pogodni za idealną sylwetką, niezwykle dużą wagę, zarówno ze względów estetycznych jak i zdrowotnych, przywiązuje się do… wagi. Społeczeństwo zastanawia się: czy moja masa ciała jest prawidłowa, czy mam odpowiednią wagę do wzrostu czy moje kształty mieszczą się w normie, czy mam idealny wskaźnik BMI. Coraz częściej decydujemy się na zakup wagi, która oprócz pełnienia swojej podstawowej funkcji ważenia, mierzy nam również poziom wody, tkanki kostnej czy mięśniowej w organizmie a także wylicza nasze BMI. Co to jest BMI i czy w ogóle istnieje idealny wskaźniki BMI? Wskaźnik masy ciała BMI (ang. body mass index) zwany też wskaźnikiem Quateleta II, określa relację miedzy masą ciała a wzrostem. Współczynnik ten możemy obliczyć przez podzielenie naszej wagi wyrażonej w kilogramach przez kwadrat wzrostu wyrażony w metrach. Jak obliczyć prawidłowe BMI?

Prawidłowe BMI:

Wzór na wskaźnik BMI

 

BMI stanowi aktualnie jeden z najpopularniejszych i najczęściej stosowanych wskaźników masy ciała a jego niewątpliwą zaletą jest prostota obliczeń. Dzięki temu prostemu wzorowi, możemy szybko sprawdzić czy mamy idealny wskaźnik BMI a co za tym idzie czy nasza waga jest w normie, czy też cierpimy na niedowagę, nadwagę lub otyłość. Historia wskaźnika BMI ma dwóch prekursorów. Pierwszy z nich, bardziej znany, to Amerykanin Ancel Keys, drugi to Belg, Adolphe Quatelet. Adolphe Quatelet w czasie swojej wieloletniej pracy prowadził badania, które miały na celu unifikację przyczyn zgonów w poszczególnych krajach. Prowadził także cały szereg badań związanych z medycyną, których zadaniem było określenie kształtu ówczesnego przeciętnego człowieka.

Natomiast w badaniach Quateleta brały udział setki ochotników. Uczony dostrzegł pewną zależność, związaną z masą ciała i wzrostem człowieka. Okazało się, że waga ludzka rośnie w sposób proporcjonalny do kwadratu wzrostu człowieka. I tak właśnie powstał współczynnik Quateleta, który jest obecnie wykorzystywany powszechnie jako wskaźnik BMI. Wpisując w wyszukiwarce hasło idealny wskaźnik BMI pojawia nam się mnóstwo stron z kalkulatorami BMI. W kilka sekund podając jedynie nasz wzrost i wagę otrzymujemy wynik z informacją, w którym przedziale się znajdujemy a także z krótkim opisem o czym świadczy nasze BMI. Jak już wiemy jak obliczyć prawidłowe BMI to przyjrzyjmy się ogólno przyjętym normom.

Ogólnie przyjęte normy wyglądają następująco:

Tabela przyjentych norm wskażnika BMI

Interpretacja wskaźnika BMI:

poniżej 18,5 – niedowaga- może być przyczyną wystąpienia osteoporozy a także poronień i przedwczesnych porodów u kobiet ciężarnych. Wskaźnik poniżej 16 występuję często u osób chorujących na raka. Inną przyczyną niedowagi może być bulimia lub anoreksja.
między 18,5 a 25 – wartość prawidłowa BMI – jeśli otrzymamy taki wynik, oznacza to, że nasza waga jest właściwie idealna czyli mamy idealny wskaźnik BMI, dlatego nie musimy zmieniać naszej dotychczasowej diety ani stylu życia.
między 25 a 3 – nadwaga- to pierwszy alarm sygnalizujący, że powinniśmy zmienić styl życia i dietę (zmniejszyć ilość spożywanych kalorii, ograniczyć cukry i tłuszcze).
między 30 a 35 – otyłość I stopnia- oznacza to, że istnieje podwyższone ryzyko wystąpienia chorób związanych z otyłością.
miedzy 35 a 40 – otyłość II stopnia- oznacza duże ryzyko wystąpienia chorób związanych z otyłością.
powyżej 40 – skrajna otyłość (otyłość III stopnia) – osoby, których indeks masy ciała przekroczył tę wartość, potrzebują profesjonalnej pomocy lekarskiej. Dieta i specjalnie dostosowane ćwiczenia powinny być uzupełniane zażywaniem leków. W niektórych przypadkach, gdy istnieje zagrożenie życia, lekarz może skierować pacjenta na zabieg chirurgiczny.

BMI a choroby:

Niestety chociaż BMI jest bardzo prosty w użyciu, nie uwzględnia on wielu istotnych czynników jakie wpływają na nasze proporcje ciała a także nie uwzględnia indywidualnej budowy ciała człowieka. Gdy zagłębimy się w szczegóły okazuje się, że jest dosyć niedokładnym wskaźnikiem niedowagi i nadwagi oraz ryzyk chorób z nimi związanych. Oslturyści mogą mieć BMI wskazujące na skrajną otyłość, posiadając jednocześnie bardzo mało tkanki tłuszczowej. Z drugiej strony, BMI zupełnie zdrowych, szczupłych i wysokich lekkoatletów może wskazywać na skrajną niedowagę (np. BMI Yohanna Diniza przy wzroście 185 cm i wadze 59 kg wyniesie 17,24). Związek między wielkością wskaźnika a ryzykiem chorób różni się między populacjami o różnych proporcjach ciała. I tak wśród Azjatów ryzyko cukrzycy jest znacząco wyższe przy niższych wartościach BMI.

Zawartość tłuszczu w organizmie jest też wyższa u kobiet, niż u mężczyzn przy normalnej masie ciała. W przypadku kobiet tkanka tłuszczowa odpowiada za płodność i dojrzewanie płciowe.W praktyce klinicznej nie jest zalecane stosowanie wskaźnika BMI do oznaczania prawidłowej masy ciała dla dzieci do ok. 14 roku życia, służą do tego tabele centylowe i odpowiednia interpretacja danych dot. masy ciała i wzrostu – głównie bierze się pod uwagę jaka jest różnica w tzw. kanałach centylowych zrostu i masy ciała dla danego dziecka.Biorąc pod uwagę wszystkie te aspekty możemy bez wątpienia stwierdzić, że idealny wskaźnik BMI nie istnieje.Pamiętajmy, że wskaźnik BMI nie jest profesjonalną metodą pomiaru tkanki tłuszczowej. Chociaż jest ona prosta i nie wymaga wizyty u lekarza, pozwala otrzymać jedynie poglądowe dane.

BMI nie jest odpowiednim wskaźnikiem określającym zagrożenie danymi chorobami. Mimo to, można zauważyć istnienie pewnej zależności – im wyższy indeks masy ciała, tym większe ryzyko wystąpienia niektórych schorzeń. Dotyczy to w szczególności cukrzycy typu II, zaburzeń oddychania w czasie snu, nowotworów złośliwych, hiperlipidemii, nadciśnienie tętniczego czy niedokrwienia serca. Wskaźnik BMI nie zawsze okazuje się przydatny i miarodajny. W niektórych przypadkach może dostarczać nieprawdziwych informacji o zawartości tłuszczu w organizmie. Na pomiarach indeksu masy ciała nie powinny opierać się kobiety w ciąży, sportowcy, osoby o rozbudowanej klatce piersiowej, dzieci oraz osoby starsze, u których ciężko dokładne zmierzyć wzrost.